काठमाडौं : माथिल्लो त्रिशूली-३ ए जलविद्युत् आयोजनामा बाढीपछि सम्पर्कविहीन भएका व्यक्तिहरूको खोजी तथा उद्धारका क्रममा अर्को महत्वपूर्ण प्राविधिक प्रगति भएको छ। नेपाल जियोटेक्निकल सोसाइटी (एनजीएस) का अनुसार डिटीएच (Down-the-Hole) ड्रिलिङ प्रणाली प्रयोग गरी केबल सुरुङसँग जोडिने प्वाल (बोरहोल) बनाउन टोली सफल भएको छ।

एनजीएसले सामाजिक सञ्जालमार्फत सार्वजनिक गरेको जानकारीअनुसार बोरहोलमार्फत केबल सुरुङसँग सम्पर्क स्थापित भएपछि त्यस स्थानको प्रारम्भिक अवलोकन गर्दा सुरुङभित्रको अवस्था सुख्खा पाइएको थियो।

त्यसपछि बोरहोलमार्फत सुरुङभित्र हावा पठाउन थालिएको छ। सुरुङभित्र हावा प्रवाह कायम राख्न कम्प्रेस्ड एयर पठाइएको एनजीएसले जनाएको छ। साथै, भित्रको अवस्था देख्न तथा सम्भावित मार्ग पहिचान गर्न प्रकाशसमेत भित्र पठाउने व्यवस्था गरिएको छ।

अब उद्धार टोलीलाई सुरुङभित्र सुरक्षित रूपमा प्रवेश गराउन थप ड्रिलिङ तथा बनाइएको प्वाललाई नियन्त्रित रूपमा ठूलो बनाउने काम भइरहेको एनजीएसले जनाएको छ।

एनजीएसका अनुसार यो प्राविधिक रूपमा जटिल, अनिश्चितता र व्यक्तिगत जोखिमसमेत रहेको उद्धार अभियान हो। संस्थाले उद्धारमा खटिएको टोलीको प्रयासको प्रशंसा गर्दै सम्पर्कविहीन व्यक्तिहरूको सुरक्षित उद्धारको आशा व्यक्त गरेको छ।

ई. उदय न्यौपानेको नेतृत्वमा उद्धार प्रयास

एनजीएसले उद्धार अभियानको नेतृत्व ई. उदय आर. न्यौपानेले गरिरहेको जनाएको छ। उनी नेपाल जियोटेक्निकल सोसाइटीका पूर्व महासचिव तथा वरिष्ठ भू-प्राविधिक इन्जिनियर हुन्। उनी सम्पूर्ण उद्धार टोलीसँग समन्वय गर्दै अभियानमा संलग्न रहेको एनजीएसको भनाइ छ।

बाढीपछि आयोजनाको सुरुङ क्षेत्रमा सम्पर्कविहीन भएकाहरूको खोजीका लागि विभिन्न प्राविधिक उपाय अघि बढाइएको थियो। पछिल्लो उपलब्धिले भने ठाडो ड्रिलिङमार्फत केबल सुरुङसम्म पहुँच स्थापित भएको र अब उद्धारकर्मीलाई सुरुङभित्र प्रवेश गराउन प्वाल विस्तार गर्ने चरणमा काम अघि बढेको देखाएको छ।

यद्यपि, केबल सुरुङसँग सम्पर्क स्थापित भएको र त्यहाँ हावा तथा प्रकाश पठाइएको भए पनि सुरुङभित्र रहेका सम्पर्कविहीन व्यक्तिहरूसँग प्रत्यक्ष सम्पर्क भएको वा उनीहरू जीवित रहेको पुष्टि एनजीएसको सूचनाले गरेको छैन। त्यसैले अहिलेको उपलब्धिलाई उद्धार अभियानको महत्वपूर्ण प्राविधिक प्रगतिको रूपमा मात्र लिनुपर्ने हुन्छ।