काठमाडाैं : राष्ट्रिय गौरवको आयोजना भेरी बबई डाइभर्सन बहुउद्देश्यीय आयोजनाको समग्र भौतिक प्रगति ७० प्रतिशत नजिक पुगेको छ । आयोजनाले सार्वजनिक गरेको आ.व. २०८२/८३ को चैत्र मसान्तसम्मको स्वतः प्रकाशन विवरण सार्वजनिक गर्दै हालसम्म आयोजनाको भौतिक प्रगति ६९.८६ प्रतिशत र वित्तीय प्रगति ५६.९३ प्रतिशत पुगेको हो ।

ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिंचाइ मन्त्रालय अन्तर्गत जलस्रोत तथा सिंचाइ विभागमार्फत कार्यान्वयन भइरहेको यो आयोजना नेपालकै पहिलो बहुउद्देश्यीय जलपथान्तरण आयोजना हो । आयोजनाले नेपालमा पहिलो पटक “सुरुङ खन्ने मेसिन प्रयोग गरेर १२.२ किलोमिटर लामो सुरुङ निर्माण सफलतापूर्वक सम्पन्न गरेको  आयाेजनाले जनाएको छ ।

आयोजना अन्तर्गत सुर्खेतको गुर्भाकोट नगरपालिका–११ चिप्लेस्थित भेरी नदीमा ११४ मिटर लामो ब्यारेज, १५८ मिटर डिसेन्डिङ बेसिन र ४.२ मिटर व्यासको सुरुङमार्फत प्रति सेकेण्ड ४० घनमिटर पानी बबई नदीमा खसालिनेछ । उक्त पानी प्रयोग गरी हात्तिखालस्थित पावरहाउसबाट ४६.८ मेगावाट विद्युत उत्पादन गरिने योजना रहेको छ । आयोजनाबाट वार्षिक करिब ४०० गिगावाट आवर विद्युत् उत्पादन हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

आयोजना सम्पन्न भएपछि बाँके र बर्दियाका कुल ५१ हजार हेक्टर जमिनमा वर्षैभरि सिंचाइ सुविधा पुग्ने लक्ष्य राखिएको छ । यसमध्ये ३६ हजार हेक्टर क्षेत्र बबई सिंचाइ आयोजना र थप १५ हजार हेक्टर क्षेत्र बबई–मानखोला डाइभर्सन आयोजनाबाट लाभान्वित हुने जनाइएको छ ।

आयोजनाको कुल लागत ३३ अर्ब १९ करोड ६६ लाख रुपैयाँ रहेको छ । २०६८ सालमा स्थापना गरिएको आयोजना २०८७/०८८ सम्म सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको छ ।

आयोजनाका सूचना अधिकारी हरिबहादुर थापाका अनुसार आयोजनाका पाँच मुख्य ठेक्कामध्ये सुरुङ निर्माण कार्य सम्पन्न भइसकेको छ भने सिभिल, हाइड्रोमेकानिकल र इलेक्ट्रोमेकानिकल निर्माण कार्य कार्यान्वयन चरणमा छन् । प्रसारण लाइनतर्फ वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन (EIA) को पूर्वस्वीकृति प्रक्रियामा रहेको आयोजनाका सूचना अधिकारी थापाले बताए । 

सिभिल निर्माणतर्फ मुख्य बाँधका ६ वटा बेमध्ये दुई वटा निर्माण अन्तिम चरणमा पुगेका छन् भने सेटलिङ बेसिनको ७० प्रतिशत काम सम्पन्न भएको छ । त्यस्तै पेनस्टक पाइप, पावरहाउस र सर्जसाफ्ट निर्माण कार्य समेत अघि बढाइएको उनले जानकारी दिए । 

हाइड्रोमेकानिकलतर्फ गेट स्टपलग र पेनस्टक पाइप उत्पादनको ८५ प्रतिशत काम सम्पन्न भएको छ भने इलेक्ट्रोमेकानिकलतर्फ टर्बाइन, जेनेरेटर, ट्रान्सफर्मर र ओभरहेड क्रेन उत्पादन कार्य सकिएर जडान कार्य बाँकी रहेको आयोजनाले जनाएको छ ।

आयोजनाले सार्वजनिक गरेको SWOT विश्लेषणमा दक्ष प्राविधिक जनशक्तिको अभाव, विदेशी परामर्शदाता र निर्माण व्यवसायीमाथिको निर्भरता, जग्गा प्राप्तिमा ढिलाइ तथा स्थानीय अपेक्षा व्यवस्थापन चुनौतीका रूपमा उल्लेख गरिएको छ । यद्यपि आयोजनाले कृषि उत्पादन वृद्धि, भूमिगत जलस्रोत पुनर्भरण तथा व्यापार घाटा कम गर्न महत्वपूर्ण योगदान पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

उनका अनुसार बाँकी काम सम्पन्न गर्न अझै २ देखि ३ वर्ष लाग्ने अनुमान गरिएको छ ।

आ.व. २०८२/८३ को चैत्र मसान्तसम्मको स्वतः प्रकाशन विवरण

https://giwmscdnone.gov.np/media/pdf_upload/_a9lxqag.pdf