इन्धन अभावका कारण ग्रामीण क्षेत्रमा गुइँठाको बढ्दो प्रयोग, वैकल्पिक ऊर्जाका रूपमा स्थापित हुँदै
जलसरोकार
रौतहट: इन्धन अभाव र आर्थिक अवस्थाका कारण जिल्लाका ग्रामीण क्षेत्रमा वैकल्पिक ऊर्जाका रूपमा गोबरबाट बनेको गुइँठाको प्रयोग बढ्दै गएको छ । यहाँका ग्रामीण भेगका नागरिकले खाना पकाउनका लागि परम्परागत चुलोमा गुइँठा प्रयोग गर्दै आएका छन् । विशेषगरी आर्थिक अवस्था कमजोर भएका, विपन्न तथा दलित समुदायका परिवारले गुइँठालाई भरपर्दो इन्धनका रूपमा प्रयोग गर्दै आएका हुन् ।
वनजङ्गल घट्दै जाँदा दाउराको अभाव बढेको र ग्यास महँगो भएको कारण गुइँठाको प्रयोग बढेको बृन्दावन नगरपालिका–१ का स्थानीय अदित्यकुमार रजकले बताए । उनका अनुसार ग्यास महँगो भएकाले धेरै परिवारले गाईभैँसीको गोबरबाट गुइँठा बनाएर दैनिक रूपमा प्रयोग गर्दै आएका छन् ।
त्यसैगरी बृन्दावन–३ का प्रमोद यादव ले गुइँठाको आगोले खाना छिटो पाक्ने र धुवाँ कम निस्कने भएकाले तराई–मधेसका गाउँघरमा यसको प्रयोग बढी भएको बताए । गोबरमा भुस, पराल तथा मकैको ठठेरो मिसाएर सुकाएर गुइँठा बनाइने र यो सस्तो तथा सहज इन्धनका रूपमा लोकप्रिय बन्दै गएको उनले बताए ।
गढीमाई नगरपालिका–८ का अशोक यादवका अनुसार दाउराको अभाव र बढ्दो इन्धन संकटका कारण गुइँठा भरपर्दो विकल्प बनेको छ । उनले गुइँठालाई दिगो वैकल्पिक ऊर्जा स्रोतका रूपमा व्यवस्थित रूपमा प्रवद्र्धन गर्न सकिए ग्रामीण भेगमा ग्यास र दाउरामा निर्भरता घटाउन सकिने धारणा राखे ।
स्थानीय तहहरूले ग्यास चुलो वितरण गरे पनि व्यवहारमा धेरै परिवारले गुइँठाकै प्रयोग गरिरहेका छन् । मौलापुर नगरपालिका, फतुवा विजयपुर नगरपालिका, कटहरिया नगरपालिका, गुजरा नगरपालिका र परोहा नगरपालिका लगायतका स्थानीय तहले ग्यास चुलो वितरण गरे पनि अधिकांश घरमा अझै गुइँठाको प्रयोग कायम छ ।
त्यस्तै, चन्द्रपुर नगरपालिका ले करिब दुई हजारभन्दा बढी विद्युतीय चुलो वितरण गर्ने तयारी गरेको छ । नगरप्रमुख सञ्जयकुमार काफ्ले का अनुसार प्रतिवडा रु दुई सयको दरले विद्युतीय चुलो वितरण गर्ने योजना छ र त्यसका लागि आवेदन संकलन समेत भइसकेको छ ।
लेखकको बारेमा
प्रतिक्रिया
भर्खरै
-
आज पनि तराईका केही जिल्लामा तातो हावाको चेतावनी, देशभर वर्षाको सम्भावना
-
प्राधिकरण टुक्र्याउने प्रस्तावविरुद्ध एकजुट भए पाँच कर्मचारी संगठन
-
पश्चिम नेपालका २,५०० मेगावाट विद्युत् राष्ट्रिय ग्रिडमा जोड्न २० अर्बको वेस्ट सेती प्रसारण लाइन अघि बढ्यो
-
विद्युत्मा ५ प्रतिशत कर त लाग्छ, तर उपभोक्तालाई असर नपर्ने गरी समायोजन गर्न खाेज्दैछाैं : अर्थमन्त्री वाग्ले
-
५० युनिटमाथिको विद्युत् उपभोगमा भ्याट लगाउने निर्णयप्रति कुलमान घिसिङको आपत्ति
-
भोजपुरको लुङ्गिनमा पुगे राष्ट्रिय प्रसारण लाइनको विद्युत्