काठमाडौं : मनसुन कमजोर बन्दै गएपछि देशका तराई-मधेश क्षेत्र आगामी तीन दिन अत्यधिक गर्मी र तातो हावाको चपेटामा पर्ने चेतावनी मौसमविद्हरूले दिएका छन्। जल तथा मौसम विज्ञान विभागअन्तर्गत मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले शुक्रबार बिहान ‘तातो दिन तथा तातो लहरसम्बन्धी बुलेटिन-४’ जारी गर्दै मधेश, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका धेरै स्थानमा ‘हीट वेभ’ अर्थात् तातो लहरको उच्च जोखिम रहेको जनाएको हो।

महाशाखाका अनुसार आगामी तीन दिनसम्म धेरै स्थानमा अधिकतम तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि पुग्न सक्ने सम्भावना छ। केही जिल्लामा लगातार तातो हावा बहने, रातिको तापक्रम समेत उच्च रहने तथा जनजीवन प्रत्यक्ष प्रभावित हुन सक्ने चेतावनी दिइएको छ।

विशेषगरी मधेश र लुम्बिनी प्रदेशका जिल्लालाई ‘Be Prepared’ अर्थात् उच्च सतर्कता श्रेणीमा राखिएको छ। बाँके, बर्दिया, दाङ, कपिलवस्तु, रुपन्देही, नवलपरासी (पश्चिम), पर्सा, बारा, रौतहट, सर्लाही, महोत्तरी, धनुषा, सिराहा र सप्तरीमा अत्यधिक गर्मी र तातो लहर चल्न सक्ने सम्भावना रहेको विभागले जनाएको छ।

त्यस्तै कञ्चनपुर, कैलाली, नवलपरासी (पूर्व), चितवन, सुनसरी, मोरङ र झापालाई ‘Be Updated’ श्रेणीमा राखिएको छ। विभागले यी जिल्लाका बासिन्दालाई मौसमसम्बन्धी अद्यावधिक सूचना नियमित रूपमा हेर्न आग्रह गरेको छ।

मौसमविद्हरूका अनुसार पछिल्ला केही दिनदेखि तराई क्षेत्रमा तापक्रम निरन्तर बढिरहेको छ। कतिपय स्थानमा अधिकतम तापक्रम ३९ डिग्री नजिक पुगेको छ भने आर्द्रता बढेकाले मानिसले महसुस गर्ने गर्मी अझ बढी हुने अवस्था रहेको छ।

महाशाखाले जारी गरेको बुलेटिनमा अत्यधिक गर्मीका कारण शरीरमा पानीको मात्रा घट्ने, डिहाइड्रेसन हुने, टाउको दुख्ने, चक्कर आउने, आँखामा पोल्ने, अत्यधिक पसिना आउने, थकान बढ्ने तथा ‘हीट स्ट्रोक’को जोखिम बढ्न सक्ने उल्लेख गरिएको छ।

विशेषगरी बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक, गर्भवती महिला, उच्च रक्तचाप तथा मुटुरोगीहरू बढी जोखिममा पर्ने भएकाले विशेष सावधानी अपनाउन मौसमविद्हरूले आग्रह गरेका छन्।

विभागले दिउँसोको समयमा सकेसम्म घरभित्रै बस्न, अत्यधिक घाममा लामो समय काम नगर्न, हल्का तथा सुती कपडा लगाउन, धेरै पानी पिउन तथा झोल पदार्थ सेवन बढाउन सुझाव दिएको छ।

त्यस्तै अत्यावश्यक कामबाहेक दिउँसो १२ बजेदेखि ४ बजेसम्म बाहिर ननिस्किन आग्रह गरिएको छ। खेतबारी, निर्माणस्थल तथा खुला क्षेत्रमा काम गर्ने श्रमिकहरूलाई विशेष सावधानी अपनाउन पनि भनिएको छ।

तराईका धेरै जिल्लामा पछिल्ला दिनहरूमा दिउँसो सडक र बजारमा चहलपहल घट्न थालेको छ। विद्यालय, यातायात तथा निर्माण क्षेत्रमा समेत गर्मीको प्रभाव देखिन थालेको स्थानीयहरूले बताएका छन्।

स्वास्थ्यकर्मीहरूका अनुसार अत्यधिक गर्मीका कारण अस्पतालहरूमा टाउको दुख्ने, ज्वरो आउने, डिहाइड्रेसन तथा बेहोस हुने बिरामीको संख्या बढ्न सक्ने जोखिम रहेको छ।

मौसम विभागले अझै केही दिन मनसुन कमजोर रहने संकेत देखिएकाले तापक्रम थप बढ्न सक्ने जनाएको छ। विभागले सर्वसाधारणलाई आधिकारिक मौसम बुलेटिन नियमित रूपमा पछ्याउन र अफवाहभन्दा आधिकारिक सूचनामै विश्वास गर्न आग्रह गरेको छ।