काठमाडौं : प्रतिनिधिसभा सदस्य श्रीराम न्यौपाने ले मदिरा र सुर्तीजन्य पदार्थमा अत्यधिक कर लगाएर “मदिरा-दलाली गठबन्धन” तोड्न सरकारसँग माग गरेका छन् ।

प्रधानमन्त्रीलाई सम्बोधन गर्दै बुधबार सार्वजनिक खुल्लापत्रमा न्यौपानेले देशमा फैलिएको भ्रष्टाचार, कमिसनतन्त्र, दलाली र सेटिङ संस्कृतिको प्रमुख माध्यमका रूपमा मदिरा संस्कृतिले काम गरिरहेको दाबी गरेका हुन् ।

उनले दिनभर कानुन, नैतिकता र सुशासनको भाषण गर्नेहरू साँझ परेपछि होटल, रेस्टुरेन्ट र बन्द कोठाभित्र “मदिरा सत्कार” को आवरणमा नियुक्ति, सरुवा, बढुवा, ठेक्का, कमिसन र भागबन्डाको खेलमा संलग्न हुने गरेको आरोप लगाएका छन् ।

“आज प्रशासनिक र राजनीतिक वृत्तमा मदिरा संस्कृति केवल व्यक्तिगत उपभोगको विषय रहेन, यो राज्य संयन्त्रलाई विकृत बनाउने माध्यम बनेको छ,” खुल्लापत्रमा उल्लेख छ ।

उनका अनुसार प्रत्यक्ष नगद घुसभन्दा पनि “भोज”, “सेटिङ डिनर” र “मदिरा भेटघाट” का नाममा हुने अदृश्य लेनदेनले सुशासनलाई कमजोर बनाएको छ । यसले इमानदार कर्मचारी र राजनीतिज्ञ निरुत्साहित हुँदै गएको तथा बिचौलिया र दलालहरू शक्तिशाली बनेको उनको दाबी छ ।

सांसद न्यौपानेले सरकारले अब मदिराजन्य र सुर्तीजन्य पदार्थलाई केवल राजस्वको स्रोतका रूपमा नभई सामाजिक सुधार, सार्वजनिक स्वास्थ्य र सुशासनसँग जोडेर हेर्नुपर्ने बताएका छन् ।

उनले मदिरा तथा सुर्तीजन्य पदार्थमा शतप्रतिशतभन्दा बढी कर लगाएर हालको मूल्यभन्दा कम्तीमा तीन गुणासम्म महँगो बनाउन प्रस्ताव गरेका छन् ।

त्यसबाट मदिरा र सुर्तीको अनावश्यक उपभोग घट्ने, भ्रष्टाचार तथा सेटिङ संस्कृतिमा नियन्त्रण आउने र राज्यको राजस्व समेत उल्लेखनीय रूपमा वृद्धि हुने उनको तर्क छ ।

“यदि पूर्ण निषेध सम्भव छैन भने अत्यधिक महँगो बनाएर नियन्त्रण गर्नु नै व्यावहारिक उपाय हो,” उनले खुल्लापत्रमा भनेका छन् ।

उनले पेट्रोलियम पदार्थ र दैनिक उपभोग्य वस्तुमा कर बढाउने सरकारले समाज र प्रशासनिक संस्कृतिलाई बिगार्ने मदिरा तथा सुर्तीमाथि किन कठोर नीति लिन नसकेको भन्दै प्रश्नसमेत उठाएका छन् ।

“यदि राज्यलाई साँच्चिकै सुशासन चाहिएको हो भने मदिरा-दलाली गठबन्धन तोड्नैपर्छ,” उनले लेखेका छन् ।

सांसद न्यौपानेले आगामी बजेटमा “अंकगणित मात्र होइन, नैतिक साहस” पनि देखाउन प्रधानमन्त्रीलाई आग्रह गरेका छन् ।