काठमाडौं : स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादकहरूको संस्था, नेपाल (इप्पान) का अध्यक्ष गणेश कार्कीको तीनवर्षे कार्यकाल सकिन लाग्दा निजी ऊर्जा क्षेत्रका एजेन्डालाई राष्ट्रिय बहसको केन्द्रमा स्थापित गर्नेदेखि नीतिगत सुधारका लागि प्रभावकारी पैरवीसम्मका महत्वपूर्ण उपलब्धि हासिल भएका छन्।

कार्कीको नेतृत्वमा इप्पानले जलविद्युत् क्षेत्रका लगानीकर्ता, विकासकर्ता र सरकारबीचको समन्वयलाई मजबुत बनाउँदै निजी क्षेत्रको लगानीमैत्री वातावरण निर्माणका लागि निरन्तर पहल गरेको छ। विशेषगरी विद्युत् खरिद सम्झौता (पीपीए) खुलाउन, प्रसारण लाइन विस्तारलाई प्राथमिकतामा राख्न, विद्युत् व्यापारमा निजी क्षेत्रको सहभागिता सुनिश्चित गर्न तथा ऊर्जा क्षेत्रका नीतिगत जटिलता हटाउन इप्पानले सक्रिय भूमिका खेलेको छ।

तीन वर्षको अवधिमा इप्पानले ऊर्जा क्षेत्रका समस्या र सम्भावनाबारे सरकार, संसद्, राजनीतिक दल तथा सरोकारवाला निकायसँग निरन्तर संवाद सञ्चालन गरेको थियो। ऊर्जा क्षेत्रको दीर्घकालीन विकासका लागि आवश्यक कानुनी तथा नीतिगत सुधारका विषयमा संस्थाले निरन्तर दबाबमूलक र रचनात्मक भूमिका निर्वाह गरेको बताइएको छ।

कार्कीको कार्यकालमा नेपाललाई हरित ऊर्जामार्फत आर्थिक समृद्धितर्फ अघि बढाउने अवधारणालाई बलियो रूपमा उठान गरिएको थियो। विद्युत् उत्पादन वृद्धि, आन्तरिक खपत विस्तार र ऊर्जा निर्यातलाई राष्ट्रिय प्राथमिकताका विषयका रूपमा स्थापित गर्न इप्पानले विभिन्न अध्ययन, अन्तरक्रिया र नीतिगत सुझावहरू प्रस्तुत गरेको थियो।

यस अवधिमा निजी क्षेत्रबाट निर्माणाधीन तथा अध्ययन चरणमा रहेका हजारौं मेगावाट क्षमताका आयोजनाका मुद्दाहरूलाई सरकारसमक्ष प्रभावकारी रूपमा उठाइएको थियो। विशेषगरी पीपीए रोकिएका आयोजनाको समस्या, प्रसारण लाइन अभाव, लगानी सुरक्षालगायत विषयमा इप्पानले निरन्तर आवाज उठाएको थियो।

कार्कीले आफ्नो कार्यकालमा ऊर्जा क्षेत्रलाई केवल जलविद्युत् उत्पादनमा सीमित नराखी समग्र अर्थतन्त्रको विकाससँग जोड्ने प्रयास गरेका थिए। निजी क्षेत्रको योगदानबिना सरकारले तय गरेका ऊर्जा लक्ष्य पूरा गर्न नसकिने विषयलाई उनले विभिन्न मञ्चमार्फत जोडदार रूपमा उठाएका थिए।

यद्यपि ऊर्जा क्षेत्रले अझै पीपीए, प्रसारण पूर्वाधार, लगानी सुरक्षा तथा नीतिगत स्थायित्वका चुनौतीहरू सामना गरिरहेको अवस्थामा इप्पानले ती विषयलाई राष्ट्रिय प्राथमिकतामा ल्याउन सफल भएको ऊर्जा क्षेत्रका जानकारहरू बताउँछन्।

तीनवर्षे कार्यकालको अन्त्यसँगै कार्कीले ऊर्जा क्षेत्रका उपलब्धि, सिकाइ र अनुभवलाई आगामी नेतृत्वका लागि मार्गदर्शनका रूपमा हस्तान्तरण गर्ने तयारी गरिरहेका छन्। ऊर्जा क्षेत्रमा निजी क्षेत्रको भूमिका थप विस्तार गर्दै नेपाललाई ऊर्जा निर्यातकर्ता राष्ट्र बनाउने लक्ष्यलाई उनले आफ्नो कार्यकालको प्रमुख उपलब्धि र निरन्तरता दिनुपर्ने एजेन्डाका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्।