काठमाडौं  : सोमबार नेपाली बजारमा सुनको मूल्य एकैदिन तोलामा ५ हजार ६ सय रुपैयाँले वृद्धि भएको छ । नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघले यस दिनका लागि छापावाल सुनको मूल्य प्रतितोला ३ लाख २६ हजार १ सय रुपैयाँ तोकेको छ । अघिल्लो कारोबार दिन सुन प्रतितोला ३ लाख २० हजार ५ सय रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो ।

यसअघि माघ १५ गते सुनको मूल्य प्रतितोला ३ लाख ३९ हजार रुपैयाँ पुगेर हालसम्मकै उच्च रेकर्ड कायम गरेको थियो। पछिल्लो वृद्धि पुनः त्यही उच्च विन्दुतर्फ उन्मुख भएको संकेतका रूपमा हेरिएको छ ।

चाँदीको मूल्यमा पनि वृद्धि देखिएको छ। अघिल्लो दिन प्रतितोला ५ हजार ९८५ रुपैयाँमा कारोबार भएको चाँदी सोमबार ३५ रुपैयाँले बढेर ६ हजार २० रुपैयाँ कायम भएको महासंघले जनाएको छ ।

किन बढ्दै छ सुनको मूल्य ?

विशेषज्ञहरूका अनुसार सुनको मूल्य वृद्धिको प्रमुख कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा देखिएको अस्थिरता हो । मध्यपूर्व क्षेत्रमा बढ्दो भू–राजनीतिक तनावले विश्व बजारमा अनिश्चितता सिर्जना गरेको छ । यस्ता अवस्थामा लगानीकर्ताहरू जोखिमयुक्त सम्पत्तिबाट सुरक्षित लगानीका साधनतर्फ आकर्षित हुने गर्छन्। सुन परम्परागत रूपमा ‘सेफ हेभन एसेट’ अर्थात् सुरक्षित सम्पत्ति मानिने भएकाले अस्थिर समयमा यसको माग बढ्ने गर्दछ ।

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्य बढेसँगै त्यसको प्रत्यक्ष प्रभाव नेपाली बजारमा पनि देखिन्छ । नेपालले सुन आयातमार्फत आपूर्ति गर्ने भएकाले डलरको भाउ, अन्तर्राष्ट्रिय दर र आयात लागतले स्थानीय मूल्य निर्धारणमा प्रभाव पार्ने गर्छ ।

अमेरिकी मौद्रिक नीति र डलरको प्रभाव

अन्तर्राष्ट्रिय विश्लेषणले देखाउँछ—अमेरिकी केन्द्रीय बैंक (फेडरल रिजर्भ) को ब्याजदर नीतिले पनि सुनको मूल्यमा ठूलो प्रभाव पार्छ । ब्याजदर घट्ने वा स्थिर रहने संकेत देखिएमा लगानीकर्ताहरू सुनतर्फ आकर्षित हुन्छन्, जसले मूल्य उकालो लाग्छ। साथै अमेरिकी डलर कमजोर हुँदा सुन तुलनात्मक रूपमा सस्तो देखिने भएकाले माग बढ्छ ।

पछिल्लो समय विश्व अर्थतन्त्र सुस्त गतिमा अघि बढिरहेको, मुद्रास्फीति र युद्धजन्य अवस्थाको जोखिम कायम रहेको तथा ऊर्जा आपूर्तिमा अनिश्चितता देखिएकाले लगानीकर्ताहरू सुनमा सुरक्षित आश्रय खोजिरहेका छन् ।

नेपाली बजारमा प्रभाव

नेपालमा सुनको मूल्य अन्तर्राष्ट्रिय बजारसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको छ । दैनिक मूल्य निर्धारण गर्दा अन्तर्राष्ट्रिय दर, विनिमय दर र भन्सार तथा करसम्बन्धी संरचना आधार मानिन्छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा हुने सानो उतारचढावले पनि नेपाली बजारमा उल्लेखनीय प्रभाव पार्ने गरेको छ ।

सुनको मूल्य बढ्दा आभूषण व्यवसाय प्रभावित हुने भए पनि लगानीकर्ताका लागि भने सुन सुरक्षित विकल्पका रूपमा रहने गर्छ। विवाह तथा उत्सवको मौसममा माग बढ्दा मूल्यमा थप चाप पर्ने सम्भावना पनि रहने व्यवसायीहरू बताउँछन् ।

अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिक तनाव कम नभएसम्म र विश्व अर्थतन्त्र स्थिर नभएसम्म सुनको मूल्य उच्च विन्दुमा कायम रहने अनुमान विश्लेषकहरूले गरेका छन् । यदि मध्यपूर्वको तनाव थप चर्किएमा वा विश्व बजारमा पुनः अस्थिरता बढेमा सुनको मूल्यले पुनः नयाँ कीर्तिमान कायम गर्न सक्ने आकलन गरिएको छ ।

यसबीच उपभोक्ता तथा व्यवसायी दुवैले मूल्य उतारचढावलाई ध्यानमा राखेर कारोबार रणनीति अपनाउनुपर्ने अवस्था देखिएको छ ।