काठमाडौं: राजधानीको मध्य भाग भएर बग्ने टुकुचा खोलालाई सफा गरी त्यसको पानी शुद्ध गरेर बागमती नदीमा मिसाउन लागिएको प्रशोधन केन्द्रको निर्माण कार्य अहिले पनि जारी छ । उक्त प्रवद्र्धन परियोजना, जस अन्तर्गत टुकुचा प्रशोधन केन्द्र निर्माण भइरहेको छ, २.५३ हेक्टर जग्गामा केन्द्रित गरिएको छ र दैनिक करिब डेढ करोड लिटर (लगभग १७–१८ मिलियन लिटर) धारा–क्षमताको पूर्वनिर्धारित क्षमता राख्ने योजना हो ।

परियोजना अन्तर्गत प्रशोधन केन्द्र बनिसकेपछि टुकुचा नदीमा बग्ने फोहोरपानी प्रशोधन गरी सफा पानी बागमतीमा फर्काउने र साथमा ८०० किलोवाट विद्युत उत्पादन गर्ने लक्ष्य राखिएको छ । जसले काठमाडौं उपत्यकाको नदी र वातावरण दुबैलाई फाइदा पु-याउने अपेक्षा गरिएको छ ।

हाल स्थिति यस्तो छ — प्रशोधन केन्द्रका लागि त्रिपुरेश्वरतर्फका संरचनाको निर्माण भइरहेको छ, तर ललितपुरतर्फ (कुपण्डोल क्षेत्र) निर्माण स्थानीय विरोधका कारण सुरु हुन सकेको छैन । त्यसैले ललितपुरतर्फका विद्युत् उत्पादन संरचना मात्रै प्रस्तावित रहँदै आएको छ। सम्पूर्ण कामको भौतिक र वित्तीय प्रगति अहिलेसम्म करिब २० प्रतिशत मात्र भएको बताइएको छ ।

उक्त प्रशोधन केन्द्र निर्माण अन्तर्गत कार्य सञ्चालित छ कि छैन, र काम समयमै सकिने वा निस्कने भन्नेमा अहिले चिन्ता व्यक्त भइरहेको छ । सम्झौता अनुसार काम सम्पन्न गर्ने मिति जेठ २०७९ मा तोकिएको थियो, तर कामको ढिलाइका कारण म्याद थप गरिएको छ ।

विशेषज्ञहरूले रितपूर्वक संकेत गरेका छन् कि केबल ठूलो प्रशोधन केन्द्र मात्र बनाएर बाँकी नाला–नदीहरुको ढल व्यवस्थापन ठिक नहुँदासम्म पूरै समस्या समाधान नहुने हुँदा, उपत्यकाभरिका साना–ठूला खोलाहरूलाई समन्वित रुपमा व्यवस्थापन गर्न आवश्यक रहेको बताएका छन् ।