काठमाडौं : वीरगन्ज नाका हुँदै सवारीसाधन र पार्टपुर्जाको आयातमा उल्लेख्य वृद्धि भएको तथ्याङ्कले नेपालमा सवारी बजार पुनः विस्तारतर्फ उन्मुख भएको संकेत गरेको छ। चालु आर्थिक वर्षको नौ महिनामा मात्र रु २६ अर्ब १३ करोड बराबरको सवारीसाधन तथा पार्टपुर्जा आयात भएको छ, जुन अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ३६.१९ प्रतिशत बढी हो।

गत आर्थिक वर्षको नौ महिनामा रु १९ अर्ब १९ करोड बराबरको मात्र आयात भएको थियो। यस वर्षको वृद्धि मुख्य रूपमा पार्टपुर्जाको माग, विद्युतीय सवारीको बढ्दो प्रवेश र कृषि तथा ढुवानी क्षेत्रमा प्रयोग हुने सवारी साधनको मागले प्रभावित गरेको देखिन्छ।

वीरगन्ज भन्सार कार्यालयका अनुसार यस अवधिमा सवारीसाधन पार्टपुर्जाबाट मात्रै रु १८ अर्ब २२ करोड राजस्व संकलन भएको छ, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा उल्लेखनीय वृद्धि हो। यसले राज्यको राजस्वमा पनि सवारी आयातको महत्वपूर्ण योगदान झल्काउँछ।

सवारी साधनको प्रकारगत विश्लेषण गर्दा पेट्रोलियम इन्धनबाट चल्ने जीप, कार र भ्यानको आयात घटेको देखिन्छ। चालु वर्षमा ५९१ वटा यस्ता सवारी मात्र आयात भएका छन्, जुन गत वर्षको ८०५ वटा भन्दा कम हो। तर मूल्यको हिसाबले पनि गिरावट देखिएको छ, जसले उपभोक्ता रुचिमा परिवर्तन भइरहेको संकेत गर्छ।

त्यस्तै, मोटरसाइकल (अन-एसेम्बल्ड) आयात भने बढेको छ। चालु वर्षमा ४५,६२० वटा मोटरसाइकल आयात भएका छन्, जुन अघिल्लो वर्षको ३५,७९९ भन्दा बढी हो। यसले दुईपांग्रे सवारी साधनप्रतिको उच्च माग अझै कायम रहेको देखाउँछ।

कृषि क्षेत्रमा प्रयोग हुने ट्याक्टर र टिलरको आयात पनि बढेको छ। चालु वर्षमा २१,६३९ वटा आयात भएका छन्, जुन गत वर्षको १३,८६१ भन्दा धेरै हो। यसले ग्रामीण अर्थतन्त्र र कृषि गतिविधि विस्तार भइरहेको संकेत दिन्छ।

सबैभन्दा उल्लेखनीय वृद्धि विद्युतीय सवारी (ईभि) मा देखिएको छ। चालु वर्षमा रु २ अर्ब ९८ करोड बराबरका विद्युतीय सवारी आयात भएका छन्, जुन गत वर्षको तुलनामा १०२ प्रतिशत वृद्धि हो। संख्यात्मक रूपमा पनि ४९३ वटा विद्युतीय जीप, कार र भ्यान आयात भएका छन्, जुन अघिल्लो वर्षको १७२ वटा भन्दा झण्डै तीन गुणा बढी हो।

विश्लेषकहरूका अनुसार विद्युतीय सवारीतर्फको यो तीव्र वृद्धि इन्धनको उच्च मूल्य, वातावरणमैत्री सवारीप्रतिको आकर्षण र सरकारी नीतिगत प्रोत्साहनसँग सम्बन्धित छ। साथै, पेट्रोलियम इन्धनमा आधारित सवारीको तुलनामा दीर्घकालीन खर्च कम पर्ने भएकाले उपभोक्ताहरू ईभि तर्फ आकर्षित हुँदै गएको देखिन्छ।

समग्रमा, वीरगन्ज नाका हुँदै सवारीसाधन आयातमा आएको वृद्धि केवल बजार विस्तारको संकेत मात्र होइन, नेपालको यातायात संरचना क्रमशः रूपान्तरण हुँदै विद्युतीय र आधुनिक सवारीतर्फ उन्मुख भइरहेको संकेत पनि हो।