काठमाडौं : एनआईसी एशिया बैंक म्युचुअल फण्डअन्तर्गत सञ्चालित ‘एनआईसी एशिया इक्‌वीटी लिङ्क्ड इन्भेस्टमेन्ट स्किम’ले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को माघ मसान्तसम्म जलविद्युत् क्षेत्रमा उल्लेख्य लगानी कायम गरेको देखिएको छ। सार्वजनिक अपरिष्कृत वित्तीय विवरणअनुसार फण्डले जलविद्युत् समूहका विभिन्न कम्पनीमा करिब ५ करोड ४५ लाख रुपैयाँ बराबरको लगानी गरेको छ, जुन फण्डको कुल लगानीकाे झण्डै १२ प्रतिशत हिस्सा हो।

विवरणअनुसार फण्डले बुटवल पावर कम्पनी लिमिटेडमा ३० हजार ५०० कित्ता शेयर खरिद गरी करिब २ करोड ८६ लाख रुपैयाँ बराबरको लगानी गरेको छ। रिडी पावर कम्पनी लिमिटेडमा २५ हजार कित्ता शेयरमार्फत करिब ८ लाख रुपैयाँ लगानी रहेको छ। हादी समूह पावर लिमिटेडमा ९ हजार कित्ता शेयरमार्फत करिब ४ लाख ८० हजार रुपैयाँ, साहस ऊर्जा लिमिटेडमा २० हजार कित्ता शेयरमार्फत करिब ४५ लाख रुपैयाँ, माउण्टेन इनर्जी नेपाल लिमिटेडमा ११ हजार २०० कित्ता शेयरमार्फत करिब ६ लाख ३८ हजार रुपैयाँ तथा अरुण काबेली पावर लिमिटेडमा ८ हजार कित्ता शेयरमार्फत करिब ३ लाख ३२ हजार रुपैयाँ लगानी गरिएको विवरणमा उल्लेख छ।

हाइड्रो समूहअन्तर्गत गरिएको समग्र लगानीले फण्डको सूचीकृत शेयर पोर्टफोलियोभित्र ऊर्जा क्षेत्रलाई रणनीतिक प्राथमिकता दिइएको स्पष्ट देखिन्छ। विशेषगरी बुटवल पावर कम्पनीमा तुलनात्मक रूपमा उच्च विनियोजन गरिएको छ, जसले उत्पादन स्थायित्व र दीर्घकालीन नगद प्रवाह भएका कम्पनीप्रति फण्डको झुकाव संकेत गर्छ।

माघ मसान्तसम्म योजनाको कुल खुद सम्पत्ति मूल्य करिब ४८ करोड रुपैयाँभन्दा बढी रहेको विवरणमा उल्लेख छ। यस आधारमा हाइड्रो क्षेत्रमा गरिएको साढे ५ करोड रुपैयाँ बराबरको लगानी करिब १२ प्रतिशत हाराहारीमा पर्छ। यसले ऊर्जा क्षेत्रलाई उच्च सम्भावनायुक्त तर सन्तुलित जोखिमका साथ प्राथमिकता दिइएको देखाउँछ।

जलविद्युत् क्षेत्र दीर्घकालीन ऊर्जा आत्मनिर्भरता, औद्योगिक विस्तार र निर्यात सम्भावनाका कारण आकर्षक मानिए पनि मौसमी उत्पादन, प्रसारण पूर्वाधार र बजार उतारचढावका कारण जोखिमयुक्त मानिन्छ। यस्तो अवस्थामा फण्डले उत्पादनमा आइसकेका तथा बजारमा स्थापित कम्पनीमा तुलनात्मक रूपमा बढी विनियोजन गर्दै मध्यम आकारका कम्पनीमा सन्तुलित उपस्थिति कायम गरेको देखिन्छ।

समग्रमा, एनआईसी एशिया इक्विटी लिङ्क्ड इन्भेस्टमेन्ट स्किमले जलविद्युत् क्षेत्रमा संरचित, तथ्याधारित र रणनीतिक लगानी नीति अवलम्बन गर्दै दीर्घकालीन पूँजी वृद्धिको लक्ष्य राखेको विश्लेषण गर्न सकिन्छ। आगामी ऊर्जा नीति, उत्पादन स्थायित्व तथा बजार प्रवृत्तिले यस लगानीको प्रभावकारिता निर्धारण गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।