काठमाडौं : त्रिशूली नदीमा आएको विनाशकारी बाढीले विद्युत् पूर्वाधारमा ठूलो क्षति पुर्‍याएपछि पुनः सञ्चालनमा आएको विद्युत् प्रणालीलाई दीगो, भरपर्दो र सुरक्षित बनाउने चुनौती नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका नवनियुक्त कार्यकारी निर्देशक दीर्घायुकुमार श्रेष्ठको काँधमा आएको छ।

प्राधिकरणका नवनियुक्त कार्यकारी निर्देशक श्रेष्ठलाई बुधबार पद तथा गोपनीयताको शपथ गराउँदै ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री विराज भक्त श्रेष्ठले बाढीका कारण अवरुद्ध भई पुनः सञ्चालनमा आएको विद्युत् प्रणालीलाई दीगो र भरपर्दो बनाउन विशेष ध्यान दिन निर्देशन दिएका छन्।

मन्त्री श्रेष्ठले विद्युत् सेवा थप भरपर्दो, गुणस्तरीय र ग्राहक केन्द्रित बनाउनुपर्नेमा जोड दिँदै प्राधिकरणको नयाँ नेतृत्वलाई परिणाम देखिने गरी काम गर्न निर्देशन दिए।

उनका अनुसार राज्यका निकाय जनताका सेवक भएकाले सेवा प्रवाहलाई पहिलो प्राथमिकतामा राख्नुपर्छ। विद्युत् सेवा पनि नागरिक तथा उद्योगका लागि अत्यावश्यक भएकाले यसको नियमितता, गुणस्तर र विश्वसनीयता कायम गर्नु प्राधिकरणको प्रमुख जिम्मेवारी हुनुपर्ने मन्त्री श्रेष्ठको भनाइ थियो।

बाढीपछि प्रणाली बलियो बनाउने चुनौती

हालैको बाढीले ऊर्जा पूर्वाधारमा पुर्‍याएको क्षतिले विद्युत् प्रणालीको जोखिम र पूर्वाधारको लचकतामाथि प्रश्न उठाएको छ। क्षतिग्रस्त आयोजना तथा प्रसारण र वितरण संरचनाको पुनर्निर्माणसँगै पुनः सञ्चालनमा आएका संरचनालाई थप सुरक्षित र भरपर्दो बनाउनु प्राधिकरणका लागि तत्कालीन चुनौती बनेको छ।

यही अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै मन्त्री श्रेष्ठले बाढीबाट प्रभावित विद्युत् आयोजनाको पुनर्निर्माणमा अग्रसरता देखाउन निर्देशन दिएका छन्।

उनले प्रसारण लाइन निर्माण तथा वितरण प्रणालीको सुधारलाई उच्च प्राथमिकतामा राख्न र रणनीतिक महत्वका आयोजनाको निर्माणलाई गति दिन पनि निर्देशन दिएका छन्।

विद्युत् उत्पादन क्षमता विस्तार हुँदै गए पनि त्यसलाई भरपर्दो रूपमा प्रसारण र वितरण गर्न आवश्यक पूर्वाधार निर्माण हुन नसकेमा उत्पादन वृद्धि मात्रै पर्याप्त नहुने भएकाले प्रसारण तथा वितरण प्रणालीको क्षमता विस्तारलाई पनि समान प्राथमिकता दिनुपर्ने उनको भनाइ छ।

‘२४सै घण्टा विद्युत् पाउने अवस्था सुनिश्चित गर्नुस्’

मन्त्री श्रेष्ठले आगामी दिनमा विद्युत्‌को माग र आपूर्तिको नियमित विश्लेषण तथा प्रक्षेपण गर्न पनि निर्देशन दिएका छन्।

घरेलु तथा औद्योगिकलगायत सबै ग्राहकले २४सै घण्टा, सातै दिन र वर्षभर गुणस्तरीय तथा भरपर्दो विद्युत् प्राप्त गर्ने अवस्था सुनिश्चित गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ।

बढ्दो विद्युत् माग, औद्योगिक खपत विस्तार तथा प्रणालीमा थपिँदै जाने उत्पादनलाई ध्यानमा राखेर प्राधिकरणले माग–आपूर्ति व्यवस्थापनलाई अझ व्यवस्थित बनाउनुपर्ने देखिन्छ।

यसका लागि उत्पादन, प्रसारण, वितरण र खपतको अवस्थालाई नियमित रूपमा विश्लेषण गरी आगामी आवश्यकताको प्रक्षेपण गर्नुपर्ने मन्त्री श्रेष्ठले बताएका छन्।

स्रोत र जनशक्तिको अधिकतम उपयोग गर्न निर्देशन

मन्त्री श्रेष्ठले विषम परिस्थितिमा उपलब्ध स्रोत, साधन र जनशक्तिको पारदर्शी, मितव्ययी तथा दक्षतापूर्ण उपयोग गर्न पनि निर्देशन दिएका छन्। उनले संस्थागत सुशासन र ग्राहक सन्तुष्टिलाई प्राधिकरणको कार्यसम्पादनको महत्वपूर्ण आधार बनाउनुपर्ने बताए।

विद्युत् सेवा अवरुद्ध हुँदा त्यसको प्रत्यक्ष प्रभाव सर्वसाधारणदेखि उद्योगसम्म पर्ने भएकाले ग्राहक गुनासो सम्बोधन, सेवा प्रवाहको गुणस्तर र प्रणालीको विश्वसनीयतालाई प्राधिकरणको कार्यसम्पादनसँग जोड्नुपर्ने उनको भनाइ छ।

२९ वर्षको प्राविधिक अनुभवपछि नेतृत्वमा

प्राधिकरणको प्राविधिक तहदेखि नेतृत्व तहसम्म पुगेका श्रेष्ठले अब कार्यकारी निर्देशकका रूपमा समग्र संस्थाको नेतृत्व गर्नेछन्।

उनले प्राधिकरणमा इन्जिनियरका रूपमा सेवा प्रवेश गरेपछि भार प्रेषण, ग्रिड सञ्चालन, प्रसारण, वितरण तथा ग्राहक सेवासहित विभिन्न क्षेत्रमा जिम्मेवारी सम्हालिसकेका छन्।

विभिन्न प्राविधिक तथा व्यवस्थापकीय जिम्मेवारी सम्हाल्दै आएका श्रेष्ठ हालै प्राधिकरणको नेतृत्वमा पुगेका हुन्। ऊर्जा क्षेत्रमा उत्पन्न पछिल्लो विपद्को चुनौतीबीच उनको नेतृत्वमा प्राधिकरणले विद्युत् प्रणालीको पुनर्स्थापना र सुदृढीकरणलाई अगाडि बढाउनुपर्ने अवस्था छ।

प्रसारण र वितरण सुधार पनि प्राथमिकतामा

मन्त्री श्रेष्ठले प्राधिकरणको नयाँ नेतृत्वलाई प्रसारण लाइन निर्माण र वितरण प्रणाली सुधारलाई उच्च प्राथमिकतामा राख्न निर्देशन दिएका छन्।

त्यसैगरी रणनीतिक महत्वका आयोजनाको निर्माणमा गति दिन तथा विपद्का कारण क्षतिग्रस्त विद्युत् आयोजनाको पुनर्निर्माणमा अग्रसरता देखाउन पनि उनले आग्रह गरेका छन्।

विद्युत् उत्पादन बढ्दै गएको अवस्थामा त्यसलाई देशका विभिन्न क्षेत्रमा पुर्‍याउन पर्याप्त प्रसारण संरचना र ग्राहकसम्म गुणस्तरीय विद्युत् पुर्‍याउन सक्षम वितरण प्रणाली आवश्यक हुन्छ। त्यसैले नयाँ नेतृत्वका लागि उत्पादनसँगै प्रसारण तथा वितरण पूर्वाधारको सुदृढीकरण पनि महत्वपूर्ण कार्यक्षेत्र बन्नेछ।

मन्त्रालय र प्राधिकरणबीच समन्वयमा जोड

मन्त्री श्रेष्ठले ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालय, प्राधिकरण र अन्य सम्बन्धित निकायबीच प्रभावकारी समन्वय कायम गर्नुपर्नेमा पनि जोड दिएका छन्।

राज्यका संरचनालाई थप बलियो, उत्तरदायी र परिणाममुखी बनाउन अन्तरनिकाय समन्वय आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ। हालैका विपद्का कारण ऊर्जा क्षेत्रमा उत्पन्न चुनौतीको सामना गर्न प्राधिकरणको आधारभूत तहदेखि नेतृत्व तहसम्म जिम्मेवारीपूर्वक खटिएका श्रेष्ठले आगामी दिनमा पनि सोही प्रतिबद्धताका साथ काम गर्ने विश्वास मन्त्री श्रेष्ठले व्यक्त गरे।

‘विज्ञता र योग्यताका आधारमा जिम्मेवारी’

कार्यक्रममा मन्त्रालयका निमित्त सचिव डा. जगदीश कर्माचार्यले नवनियुक्त कार्यकारी निर्देशक श्रेष्ठलाई बधाई दिँदै सरकारले उनको विज्ञता र योग्यतालाई आधार बनाएर जिम्मेवारी दिएको बताए।

विपद्का कारण भएको जनधनको क्षति र त्यसबाट सिर्जित चुनौतीबीच प्राप्त नेतृत्वले सबै समस्याको सामना गर्दै प्राधिकरणलाई अघि बढाउनुपर्ने उनको भनाइ थियो।

श्रेष्ठको नेतृत्वमा प्राधिकरणले आगामी दिनमा थप प्रभावकारी उपलब्धि हासिल गर्ने विश्वास व्यक्त गर्दै कर्माचार्यले नयाँ कार्यकारी निर्देशकलाई सफल कार्यकालको शुभकामना दिए।

अब श्रेष्ठसामु नियमित विद्युत् सेवा सञ्चालनको जिम्मेवारीसँगै बाढीबाट क्षतिग्रस्त ऊर्जा पूर्वाधारको पुनर्निर्माण, विद्युत् प्रणालीको विश्वसनीयता बढाउने, प्रसारण तथा वितरण संरचना सुदृढ गर्ने र बढ्दो मागअनुसार प्रणालीको तयारी गर्ने चुनौती छन्।