काठमाडौँ  : जलविद्युत् क्षेत्रमा लगानी विस्तार गर्दै आएको एपोलो हाइड्रोपावर लिमिटेडले आयोजना प्रभावित क्षेत्रका स्थानीय बासिन्दाका लागि साधारण शेयर (आईपीओ) निष्कासन तथा बिक्री खुला गरेको छ। कम्पनीले जारी पूँजीको एक हिस्सा प्रत्यक्ष रूपमा स्थानीय समुदायलाई दिने निर्णय गर्दै प्रभावित क्षेत्रलाई प्राथमिकतामा राखेको हो।

कम्पनीले सूचना जारी गर्दै आयोजना प्रभावित क्षेत्रका बासिन्दाका लागि साधारण शेयरमा आवेदन दिन सकिने जनाएको छ। ऊर्जा क्षेत्रका परियोजनामा स्थानीय स्वामित्व बढाउने सरकारी नीतिअनुसार कम्पनीले प्रभावित क्षेत्रका बासिन्दालाई छुट्टै कोटा छुट्याएर शेयर निष्कासन गरेको हो।

प्रभावित क्षेत्रअनुसार छुट्टै कोटा

कम्पनीले वातावरणीय प्रभावको आधारमा प्रभावित क्षेत्रलाई तीन वर्गमा विभाजन गर्दै शेयरको कोटा निर्धारण गरेको छ। उच्च प्रभावित क्षेत्रका बासिन्दालाई सबैभन्दा ठूलो हिस्सा छुट्याइएको छ भने मध्यम र न्यून प्रभावित क्षेत्रका लागि क्रमशः कम हिस्सा राखिएको छ।

• उच्च प्रभावित क्षेत्र: कुल शेयरको ५० प्रतिशत
• मध्यम प्रभावित क्षेत्र: कुल शेयरको ३० प्रतिशत
• न्यून प्रभावित क्षेत्र: कुल शेयरको २० प्रतिशत

यस व्यवस्थाबाट स्थानीय समुदायलाई परियोजनामा प्रत्यक्ष लगानी गर्ने अवसर उपलब्ध गराउने कम्पनीको उद्देश्य रहेको देखिन्छ। जलविद्युत् आयोजना निर्माण हुँदा स्थानीय स्तरमा देखिने सामाजिक तथा वातावरणीय प्रभावलाई सम्बोधन गर्न पनि यस्तो नीति अपनाइँदै आएको छ।

न्यूनतम १० कित्ता, अधिकतम ४७ हजार कित्तासम्म आवेदन

सूचनाअनुसार स्थानीय बासिन्दाले न्यूनतम १० कित्ता र अधिकतम ४७ हजार कित्तासम्मका लागि आवेदन दिन सक्नेछन्। प्रति शेयर रु १०० दरले आवेदन दिनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ।

दरखास्त फाराम तथा थप विवरण कम्पनीको वेबसाइट, धितोपत्र बोर्डको वेबसाइट तथा बिक्री प्रबन्धक हिमालयन क्यापिटल लिमिटेडमार्फत प्राप्त गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको छ।

स्थानीय स्तरमै आवेदनको व्यवस्था

आयोजना प्रभावित क्षेत्रका बासिन्दालाई सहज बनाउने उद्देश्यले विभिन्न बैंक तथा संस्थामार्फत आवेदन संकलन केन्द्र तोकिएको छ। प्रभावित क्षेत्रका नागरिकले आफ्नै क्षेत्र नजिकबाट आवेदन दिन सक्ने व्यवस्था मिलाइएको छ, जसले ग्रामीण क्षेत्रका लगानीकर्तालाई बजारसँग जोड्ने प्रयास गरेको देखिन्छ।

ऊर्जा परियोजनामा स्थानीय स्वामित्वको अभ्यास

नेपालमा जलविद्युत् परियोजना निर्माणका क्रममा प्रभावित क्षेत्रका बासिन्दालाई शेयर दिने अभ्यास पछिल्लो समय संस्थागत रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ। यसले स्थानीय समुदायलाई परियोजनाबाट आर्थिक लाभ दिलाउने मात्र नभई आयोजना निर्माणप्रति स्थानीय स्वीकृति र सहकार्य बढाउन पनि सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

ऊर्जा क्षेत्रमा लगानीको अवसर विस्तार भइरहेका बेला एपोलो हाइड्रोपावरले स्थानीयलाई प्राथमिकता दिएर शेयर निष्कासन गर्नु परियोजनाप्रति समुदायको सहभागिता बढाउने रणनीतिक कदमका रूपमा हेरिएको छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार यस्तो व्यवस्था सफल भएमा स्थानीय आर्थिक गतिविधि बढ्नुका साथै ऊर्जा परियोजनाप्रति स्वामित्वको भावना पनि बलियो हुने गर्दछ।