रसुवा : भोटेकोशी नदीमा विनाशकारी बाढी आएको आज २० दिन पुगेको छ। बाढीपछि चिलिमे जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङमा फसेका भनिएका व्यक्तिहरूको खोज तथा उद्धार प्रयास निरन्तर जारी रहे पनि परिवारजनले आफ्ना आफन्तको अवस्थाबारे अझै निश्चित खबर पाउन सकेका छैनन्।

बाढी आएको दिनदेखि नै चिलिमेमा खोजी तथा उद्धारको प्रयास अघि बढाइएको थियो। त्यसपछि नेपाली सेना, भारतीय सेनासहित आयोजनाका कर्मचारी, प्राविधिक तथा विभिन्न विशेषज्ञ टोली लगातार उद्धारमा खटिएका छन्। नेपाली र भारतीय सेनाको संयुक्त विशेषज्ञ टोलीले भदौ १४ गतेदेखि सुरुङभित्र केन्द्रित भएर खोज तथा उद्धारलाई अघि बढाएको थियो।

सुरुङभित्रको अवस्था भने सहज छैन। ठूलो परिमाणमा लेदो, पानी, ढुंगा तथा धातुजन्य अवरोध भेटिएपछि उद्धार टोलीले विभिन्न माध्यमबाट बाटो खोलिरहेको छ। भारी उपकरण प्रयोग गरेर अवरोध हटाउनेदेखि साँघुरो भागमा उद्धारकर्मीले हातैले बाटो बनाउने कामसमेत भइरहेको छ।

पछिल्ला दिनमा उद्धारका क्रममा सुरुङभित्र चिसो हावा बाहिर आएको, पानीको निकासमा सुधार देखिएको तथा केही भागमा लेदो र अवरोध हट्दै गएको जानकारी सार्वजनिक भएका छन्। उद्धार टोलीले सुरुङभित्र करिब १४५ मिटरसम्मको अवस्थाबारे जानकारी लिन सकेको आयोजनाले जनाएको छ। पम्प, उत्खनन मेसिन, ह्विल लोडरलगायतका उपकरण प्रयोग गरेर पावरहाउस क्षेत्रमा जमेको पानी र लेदो निकाल्ने काम पनि जारी छ।

उद्धारमा एक सयभन्दा बढी जनशक्ति परिचालित छन्। नेपाली सेना, भारतीय सेना, आयोजनाका कर्मचारी तथा बाहिरबाट ल्याइएका प्राविधिक जनशक्ति दिनरात काममा खटिएका छन्। थप प्राविधिक तथा सुपरिवेक्षण टोलीसमेत परिचालन गरिएको छ। सुरुङभित्रको अवस्था बुझ्न नयाँ प्रविधिको प्रयोग गर्ने तयारी पनि भइरहेको छ।

उद्धारमा संलग्न टोलीले सुरुङभित्र भेटिएका विभिन्न अवस्थालाई आधार बनाएर अगाडि बढ्ने सम्भावना खोजिरहेको छ। तर अहिलेसम्म सार्वजनिक भएका कुनै पनि संकेतले सुरुङभित्र रहेका व्यक्तिहरूको अवस्था यकिन गरेको छैन।

यही अनिश्चितता परिवारका लागि सबैभन्दा ठूलो पीडा बनेको छ।

२० दिनसम्म आफ्ना आफन्तको अवस्था थाहा नपाउनु सामान्य प्रतीक्षा होइन। उद्धार टोलीले केही मिटर अगाडि बढेको खबर आउँदा परिवारमा आशा जाग्छ। पानी घटेको, अवरोध हटेको वा सुरुङभित्र नयाँ अवस्था भेटिएको जानकारी आउँदा आफ्ना मान्छेसम्म पुगिने अपेक्षा बढ्छ। तर त्यसपछि पनि निश्चित खबर नआउँदा उनीहरू फेरि उही अनिश्चिततामा फर्किनुपरेको छ।

उद्धार टोलीका लागि यो कठिन प्राविधिक र मानवीय अभियान हो। पानी, लेदो, ठूला ढुंगा र धातुजन्य अवरोधबीच जोखिम मोलेर काम गरिरहेका उद्धारकर्मीको प्रयासप्रति सम्मान गर्नैपर्छ। तर बाहिर रहेका परिवारका लागि भने समय बित्दै जाँदा प्राविधिक प्रगतिको हरेक सूचनाभन्दा आफ्ना आफन्तको वास्तविक अवस्थाको निश्चित जानकारी महत्वपूर्ण हुँदै गएको छ।

चिलिमे उद्धारको २० दिनमा धेरैपटक सम्भावनाका संकेत देखिएका छन्। उद्धार टोलीले पनि ती सम्भावनालाई पछ्याउँदै आफ्नो प्रयास जारी राखेको छ। तर सम्भावना र पुष्टि फरक कुरा हुन्।

अहिले परिवारले खोजिरहेको कुरा पनि यही हो— आश्वासन होइन, आफ्ना आफन्तको अवस्थाबारे यथार्थ र निश्चित जानकारी।

उद्धार अभियान रोकिएको छैन। नेपाली सेना, भारतीय सेना र आयोजनासहितका सबै टोली अझै सुरुङभित्र बाटो खोल्न र सम्भावित स्थानसम्म पुग्न प्रयासरत छन्। अबको प्राथमिकता भनेको यही प्रयासलाई अझ प्रभावकारी बनाउँदै सुरुङभित्रको वास्तविक अवस्था छिटोभन्दा छिटो पत्ता लगाउनु र परिवारलाई निश्चित खबर दिनु हो।

भोटेकोशीको बाढीले ल्याएको विपत्तिको २० दिनपछि चिलिमेमा उद्धार टोलीको संघर्ष जारी छ। बाहिर भने केही परिवार आशा र अनिश्चितताको बीचमा आफ्ना मान्छेको एउटा निश्चित खबर कुरिरहेका छन्।