काठमाडौं : देशभर पश्चिमी न्यूनचापीय प्रणालीको प्रभाव कायम रहेका कारण आगामी २४ घण्टासम्म पहाडी तथा हिमाली भू-भागमा बदलीसहित वर्षा र हिमपातको सम्भावना रहेको छ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार आज दिउँसो देशका पहाडी र हिमाली भू-भागमा साधारणतया बादल लाग्नेछ भने बाँकी भू-भागमा आंशिक बदली रहनेछ। गण्डकी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका उच्च पहाडी तथा हिमाली भू-भागका केही स्थानहरूमा मध्यम खालको हिमपात तथा वर्षाको सम्भावना रहेको छ। बाँकी हिमाली भू-भागका थोरै स्थानहरूमा पनि मध्यम हिमपात वा वर्षा हुन सक्ने विभागले जनाएको छ।

त्यस्तै, गण्डकी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी भू-भागका थोरै स्थानहरूमा तथा कोशी, बागमती र लुम्बिनी प्रदेशका उच्च पहाडी भू-भागका एक-दुई स्थानमा हल्का वर्षा हुन सक्ने पूर्वानुमान गरिएको छ।

आज राति देशका हिमाली भू-भागमा साधारणतया बादल लाग्नेछ भने गण्डकी, कर्णाली, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशसहित बाँकी प्रदेशका पहाडी भू-भागमा आंशिक बदली रहनेछ। तराईका अधिकांश भू-भागमा भने मौसम मुख्यतया सफा रहने अनुमान छ। यद्यपि, देशका उच्च पहाडी तथा हिमाली भू-भागका थोरै स्थानहरूमा रातिको समयमा पनि मध्यम खालको हिमपात वा वर्षा हुन सक्ने विभागले जनाएको छ।

विभागका अनुसार हाल नेपालमा सक्रिय रहेको पश्चिमी न्यूनचापीय प्रणालीकै कारण पहाड र हिमाली क्षेत्रमा मौसम बदली भएको हो। यसले उच्च पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रको दैनिक जनजीवन, हवाई तथा स्थल यातायातमा आंशिक प्रभाव पार्न सक्ने भएकाले आवश्यक सतर्कता अपनाउन सम्बन्धित सबै पक्षलाई आग्रह गरिएको छ।

पश्चिमी न्यूनचापीय प्रणाली भनेको के हो ?

पश्चिमी न्यूनचापीय प्रणाली भनेको पश्चिमबाट नेपालतर्फ प्रवेश गर्ने एक प्रकारको मौसमी प्रणाली हो, जसले वातावरणको चाप घटाएर बादल, वर्षा र हिमपात ल्याउने काम गर्छ। यो प्रणाली प्रायः भूमध्यसागर क्षेत्रबाट उत्पन्न भई इरान, अफगानिस्तान र भारतको उत्तर-पश्चिमी भू-भाग हुँदै हिउँदयाम र वसन्तको सुरुआती समयमा नेपालसम्म आइपुग्छ।

नेपालमा यो प्रणाली सक्रिय हुँदा पहाडी र हिमाली भू-भागमा बादल बढ्ने, वर्षा हुने र उच्च स्थानहरूमा हिमपात हुने गर्दछ। विशेषगरी गण्डकी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा यसको प्रभाव बढी देखिने गर्दछ। तराई क्षेत्रमा भने यसको प्रभाव सीमित रहने र धेरैजसो अवस्थामा मौसम आंशिक बदली वा मुख्यतया सफा नै रहने गर्छ।

यस्ता पश्चिमी प्रणालीले हिउँदयाममा लामो समय खडेरी परिरहेको अवस्थामा वर्षा र हिमपात ल्याएर जमिनमा चिस्यान बढाउन, कृषि प्रणालीलाई केही राहत दिन र हिमालमा नयाँ हिउँ थप्न सकारात्मक भूमिका खेल्ने गर्छन्। तर एकै समयमा, हिमपात र वर्षाले उच्च पहाडी क्षेत्रमा यातायात अवरुद्ध हुने, चिसो बढ्ने तथा हवाई उडान प्रभावित हुने जोखिम पनि रहने मौसमविद्हरू बताउँछन्।

यसै पश्चिमी न्यूनचापीय प्रणालीको प्रभावका कारण हाल देशका पहाडी तथा हिमाली भू-भागमा मौसम बदली भएको र आगामी २४ घण्टासम्म केही स्थानमा वर्षा र हिमपातको सम्भावना देखिएको जल तथा मौसम विज्ञान विभागले जनाएको छ।