काठमाडौं :  आगामी २४ घण्टामा देशभर साधारणतया बदली (आकाशको अधिकांश भाग बादलले ढाकिएको हुने, घाम कम–कम मात्र देखिन सक्ने) रहने मौसम पूर्वानुमान गरिएको छ । मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार आइतबार दिउँसो बागमती, गण्डकी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका साथै देशका पहाडी भू-भागका केही स्थानहरू र बाँकी तराई भू-भागका थोरै स्थानहरूमा मध्यम वर्षा हुने सम्भावना रहेको छ। 

यसमध्ये बागमती र कर्णाली प्रदेशको पहाडी भू-भागका एक–दुई स्थानमा भारी वर्षा हुने पूर्वानुमान गरिएको छ। साथै, मधेश प्रदेश, कोशी प्रदेश र लुम्बिनी प्रदेशको तराई भू-भागमा हावाहुरी चल्ने सम्भावनासमेत रहेको महाशाखाले जनाएको छ । 

आज राति मधेश प्रदेश, कोशी प्रदेश तथा देशका पहाडी भू-भागमा साधारणतया बदली रहनेछ भने बाँकी भू-भागमा आंशिक बदली हुने सम्भावना छ। कोशी, मधेश, बागमती र गण्डकी प्रदेशसहित देशका अन्य पहाडी भू-भागका केही स्थानहरूमा मध्यम वर्षा हुने देखिएको छ। गण्डकी प्रदेशको पहाडी भू-भागका एक–दुई स्थानमा भने भारी वर्षा हुनसक्ने पूर्वानुमान गरिएको छ।

मौसमी विश्लेषणअनुसार हाल मनसुनको न्यून चापीय रेखा सरदर स्थानको आसपास (near normal position) मा रहेको छ। साथै, बंगालको खाडीबाट जलवाष्पयुक्त हावाको प्रभाव नेपालमा सक्रिय रहेको मौसमविद्हरूले बताएका छन्।

मनसुनको न्यून चापीय रेखा (Monsoon Trough/Axis) भन्नाले भारत–नेपाल हुँदै पाकिस्तानतिर फैलिएको एउटा लामो रेखा हो, जहाँ वायुमण्डलीय दबाब अरूभन्दा कम हुन्छ। यही रेखासँगै मनसुनी बादलहरू सक्रिय हुन्छन्। 

सरदर स्थान (Normal Position) भन्नाले यो रेखा सामान्यतया जुन ठाउँमा रहन्छ, त्यो औसत स्थानलाई जनाउँछ। प्रायः यो उत्तर भारतको गंगाको मैदानी भू-भागतिर (लगभग बिहार–उत्तर प्रदेश आसपास) हुन्छ।

‘सरदर स्थानको आसपास’ वा ‘Near Normal Position’ भन्नाले उक्त न्यून चापीय रेखा अहिले पनि सामान्य ठाउँ (औसत स्थान) नजिकै छ, त्यति दक्षिण वा उत्तर सरेको छैन भन्ने जनाउँछ।

अहिले मनसुन सामान्य ढाँचामा सक्रिय छ, त्यसैले नेपालमा मनसुनअनुसारको नियमित वर्षा भइरहेको छ।
तर, यदि यो रेखा उत्तरतर्फ (नेपालतिर) सर्दा प्रायः नेपालमा धेरै पानी पर्छ भने दक्षिणतर्फ (भारततिर) खस्दा नेपालमा वर्षा कम हुन्छ।