काठमाडौँ : जल तथा मौसम विज्ञान विभागले असार ९ गते (मंगलबार) का लागि जारी गरेको मौसम जोखिम पूर्वानुमान नक्साअनुसार देशका अधिकांश क्षेत्रमा वर्षाको सम्भावना रहेको छ भने लुम्बिनी प्रदेशका केही जिल्लामा तातो मौसम (Heat Wave) तथा अत्यधिक गर्मीप्रति सतर्क रहन आग्रह गरिएको छ।

विभागले सार्वजनिक गरेको ‘डे-२ वार्निङ म्याप’ अनुसार कोशी, मधेश, बागमती, गण्डकी, कर्णाली तथा सुदूरपश्चिम प्रदेशका अधिकांश जिल्लामा हल्कादेखि मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको छ। केही उच्च हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रमा हिमपातसमेत हुन सक्ने संकेत गरिएको छ।

यस्तै, लुम्बिनी प्रदेशका बाँके, बर्दिया, कपिलवस्तु, रुपन्देही, दाङ तथा आसपासका तराई भूभागमा अत्यधिक गर्मी रहने सम्भावना देखिएकाले स्थानीयवासीलाई सतर्कता अपनाउन विभागले आग्रह गरेको छ। ती क्षेत्रलाई ‘सावधान रहौँ’ (Be Prepared) श्रेणीमा राखिएको छ।

नक्साअनुसार देशका अधिकांश भूभाग हरियो रङमा देखाइएको छ, जसको अर्थ तत्काल ठूलो मौसमजन्य जोखिम नरहेको भए पनि सामान्य वर्षा र बदलीको अवस्था कायम रहनेछ। केही पहाडी जिल्लामा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित वर्षा हुन सक्ने भएकाले किसान, यात्रु तथा निर्माण क्षेत्रमा संलग्न व्यक्तिहरूलाई आवश्यक सावधानी अपनाउन सुझाव दिइएको छ।

विभागले नदी तथा खोलानालामा पानीको बहाव बढ्न सक्ने भएकाले तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई सतर्क रहन र मौसमसम्बन्धी अद्यावधिक सूचना नियमित रूपमा पछ्याउन आग्रह गरेको छ।

मनसुन अझै कमजोर

यस वर्षको मनसुन प्रणाली असार ८ गतेसम्म कोशी प्रदेशको सम्पूर्ण भूभाग, मधेश प्रदेश, बागमती प्रदेश, गण्डकी प्रदेशका केही भूभाग तथा लुम्बिनी प्रदेशको पूर्वी भागका धेरै स्थानमा प्रवेश गरिसकेको छ।

नेपालमा यस वर्षको मनसुन औसत मितिभन्दा ६ दिन ढिलो गरी असार ५ गते कोशी प्रदेशबाट भित्रिएको थियो। सामान्यतया नेपालमा मनसुन जेठ ३० गते आसपास प्रवेश गर्ने गर्दछ।

विभागका अनुसार हाल मनसुन कमजोर अवस्थामा रहेको छ र पश्चिम नेपालका धेरै भूभागमा यसको प्रभाव अझै विस्तार हुन बाँकी छ। मनसुन प्रणाली सक्रिय रूपमा फैलिन अझै केही दिन लाग्न सक्ने विभागको आकलन छ।

यद्यपि, मनसुनको प्रभाव देखिन थालेसँगै देशका विभिन्न स्थानमा वर्षा भइरहेको छ। आगामी केही दिन पनि देशका अधिकांश क्षेत्रमा बदली र वर्षाको क्रम जारी रहने सम्भावना रहेको विभागले जनाएको छ।

मौसमविद्हरूका अनुसार मनसुन विस्तारको प्रक्रिया सुस्त भए पनि पूर्वी तथा मध्य नेपालमा वर्षा गराउने प्रणाली सक्रिय रहेकाले नदी, खोला तथा पहाडी क्षेत्रमा पहिरोको जोखिमलाई ध्यानमा राख्नुपर्ने अवस्था छ। किसानहरूलाई रोपाइँको तयारी अघि बढाउन तथा स्थानीय तहहरूलाई सम्भावित विपद् व्यवस्थापनका लागि तयारी अवस्थामा रहन सुझाव दिइएको छ।

विभागले मौसमसम्बन्धी अद्यावधिक जानकारी नियमित रूपमा पछ्याउन र आवश्यक सतर्कता अपनाउन सर्वसाधारणलाई आग्रह गरेको छ।