काठमाडौं : रसुवास्थित लाङटाङ जलविद्युत् आयोजनाले आजबाट परीक्षण उत्पादन सुरु गर्दै १२ मेगावाट विद्युत् नेपाल विद्युत् प्राधिकरण को केन्द्रीय प्रसारण लाइनमा प्रवाह गर्न थालेको छ। यससँगै २० मेगावाट क्षमताको यो आयोजना व्यावसायिक उत्पादनतर्फ उन्मुख भएको छ।

आयोजनाका प्रवर्द्धक कम्पनी मल्टी इनर्जी डेभलपमेन्ट प्रालिका प्रबन्ध निर्देशक विजयमोहन भट्टराईका अनुसार वसन्तयाममा उत्पादन भएको विद्युत् परीक्षणका रूपमा ग्रिडमा जोडिएको हो। उनका अनुसार आयोजनाले उत्पादन सुरु गरेसँगै अब क्रमशः पूर्ण क्षमतातर्फ अघि बढ्ने तयारी गरेको छ।

लामो समयको तयारी र निर्माणपछि आयोजना उत्पादन चरणमा पुगेको हो। यसअघि कम्पनीले केही दिनभित्रै उत्पादन सुरु गर्ने तयारी पूरा भएको जनाएको थियो। अहिले परीक्षण उत्पादन सुरु हुनु आयोजनाको व्यावहारिक सञ्चालनको सुरुआतका रूपमा हेरिएको छ।

यस आयोजना केवल २० मेगावाट उत्पादनमा सीमित रहने छैन। कम्पनीले थप १० मेगावाट विस्तार गरी कुल क्षमता ३० मेगावाट पुर्‍याउने लक्ष्यसहित काम अघि बढाइरहेको छ। विस्तारका लागि आवश्यक नीतिगत प्रक्रिया प्रायः पूरा भइसकेको कम्पनीको भनाइ छ। विद्युत् विकास विभाग र वन तथा वातावरण मन्त्रालयबाट सहमति प्राप्त भइसकेको छ भने विद्युत् व्यापार विभागबाट विद्युत् खरिद सम्झौताको मस्यौदा स्वीकृत भइसकेको छ। साथै, ग्रिडतर्फबाट आवश्यक प्राविधिक सहमति पनि प्राप्त भइसकेको छ। यसले आयोजना अब कागजी प्रक्रियाबाट बाहिरिएर कार्यान्वयनको चरणमा प्रवेश गरिसकेको देखाउँछ।

प्राविधिक तयारीतर्फ पनि आयोजना अगाडि बढिसकेको छ। थप क्षमताका लागि आवश्यक इलेक्ट्रोमेकानिकल उपकरण खरिद गर्न कम्पनीले अस्ट्रियाको ग्लोबल हाइड्रोसँग सम्झौता गरेको छ। यस अन्तर्गत टर्बाइन, जेनेरेटर, नियन्त्रण प्रणाली, ट्रान्सफर्मर, स्विचगियर, केबलिङ तथा परीक्षण–कमिसनिङजस्ता मुख्य संरचनात्मक कामहरू अघि बढ्नेछन्। यस्तो अन्तर्राष्ट्रिय सम्झौताले विस्तार योजना व्यवहारमै अघि बढिरहेको संकेत दिन्छ।

लाङटाङ आयोजना लामो प्रक्रिया पार गर्दै यहाँसम्म आइपुगेको हो। यसले २०६९ चैत ९ गते सर्वेक्षण अनुमति प्राप्त गरेको थियो। त्यसपछि सम्भाव्यता अध्ययन पूरा गरी २०७२ पुस २९ गते १० मेगावाट र २०७४ कात्तिक १६ गते थप १० मेगावाटका लागि विद्युत् खरिद सम्झौता गरेको थियो। अहिले भने थप विस्तार प्रस्तावसहित आयोजना ३० मेगावाट क्षमतातर्फ अघि बढिरहेको छ।

आयोजनाको प्रवर्द्धक कम्पनी मल्टी इनर्जी डेभलपमेन्ट प्रालि २०६१ माघ २७ मा स्थापना भएको हो र आरएम समूह अन्तर्गत सञ्चालनमा छ। समूहले आगामी १० वर्षभित्र ५०० मेगावाट विद्युत् उत्पादन गर्ने दीर्घकालीन लक्ष्य लिएको जनाएको छ।

ऊर्जा क्षेत्रमा लगानी गर्नेहरूका लागि यो आयोजनाको प्रगति विशेष अर्थपूर्ण मानिएको छ। परीक्षण उत्पादन सुरु भएसँगै आयोजनाबाट नगद प्रवाह सुरु हुने आधार तयार भएको छ भने विस्तार योजना समानान्तर रूपमा अघि बढेकाले भविष्यमा उत्पादन क्षमता र आम्दानी दुवै बढ्ने संकेत देखिएको छ। यसले आयोजनाको दीर्घकालीन मूल्य र लगानी आकर्षणलाई थप मजबुत बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।