काठमाडौं : सुख्खायामका बीच नेपालमा विद्युत् माग उच्च विन्दुमा पुगेको छ । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले सोमबार सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार देशको कुल पिक डिमाण्ड २ हजार ३८० मेगावाट पुगेको छ भने राष्ट्रिय पिक डिमाण्ड २ हजार १७० मेगावाट कायम रहेको छ ।

प्राधिकरणका अनुसार सोमबार कुल ऊर्जा माग ५२ हजार ३५१ मेगावाट-घण्टा (MWh) पुगेको छ । यो भनेको पूरै दिनभर खपत भएको कुल बिजुली बराबर हो। त्यसमध्ये ४६ हजार ३४ मेगावाट-घण्टा राष्ट्रिय प्रणालीभित्रको माग रहेको छ ।

विद्युत् आपूर्तिमा स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादकहरूको हिस्सा सबैभन्दा ठूलो देखिएको छ । तथ्यांकअनुसार निजी क्षेत्रबाट २७ हजार ९९९ मेगावाट-घण्टा विद्युत् आपूर्ति भएको छ । नेपालको कुल विद्युत् ऊर्जा आपूर्तिमा निजी क्षेत्रको योगदान करिब ५८ प्रतिशत पुगेको देखिएको छ। 

नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका आफ्नै आयोजनाबाट ८ हजार ७५८ मेगावाट-घण्टा तथा प्राधिकरणका सहायक कम्पनीहरूबाट ११ हजार ४२७ मेगावाट-घण्टा विद्युत् प्रणालीमा प्रवाह भएको छ । 

सुख्खायामका कारण नदीमा पानीको बहाव घटेसँगै आन्तरिक उत्पादनमा दबाब देखिए पनि नेपालले भारतसँगको विद्युत् व्यापारमार्फत प्रणाली सन्तुलन गरिरहेको छ । सोमबार मात्रै ४ हजार १०१ मेगावाट-घण्टा विद्युत् आयात गरिएको छ भने ६ हजार ३१७ मेगावाट-घण्टा विद्युत् निर्यात भएको विवरणमा उल्लेख छ ।

ऊर्जा क्षेत्रमा पछिल्ला वर्षहरूमा निजी क्षेत्रको लगानी बढ्दै जाँदा नेपालको विद्युत् प्रणालीमा निजी क्षेत्रको भूमिका निर्णायक बन्दै गएको देखिन्छ । अहिले कुल आपूर्तिको ठूलो हिस्सा निजी क्षेत्रका जलविद्युत् आयोजनाबाट धानिएको तथ्यांकले देखाएको छ ।

गर्मी बढेसँगै घरायसी उपकरणको प्रयोग, औद्योगिक माग तथा विद्युतीय सवारी चार्जिङ बढ्दा विद्युत् खपत पनि निरन्तर उकालो लागिरहेको प्राधिकरण स्रोत बताउँछ । विशेषगरी साँझको समयमा प्रणालीमाथि बढी दबाब पर्ने गरेको छ ।

यद्यपि हालसम्म प्रणालीमा लोडसेडिङको अवस्था भने देखिएको छैन । प्राधिकरणले आन्तरिक उत्पादन, आयात-निर्यात व्यवस्थापन तथा प्रसारण प्रणाली सन्तुलनमार्फत विद्युत् आपूर्ति निरन्तर राखिरहेको जनाएको छ ।